Mikrobioma – “organi i padukshëm” që drejton shëndetin tonë

Trupi i njeriut nuk është i përbërë vetëm nga qelizat tona. Brenda zorrëve, lëkurës, gojës dhe organeve të tjera jetojnë triliona mikroorganizma – baktere, viruse dhe kërpudha – që së bashku formojnë mikrobiomën. Këta “banorë” të vegjël peshojnë rreth 1.5–2 kg dhe kanë një rol po aq të rëndësishëm sa mëlçia apo zemra. Për këtë arsye mikrobioma quhet shpesh organi i fshehur i trupit.

Çfarë bën mikrobioma?

Mikrobioma nuk është thjesht një spektatore pasive. Ajo merr pjesë aktivisht në:

• tretjen e ushqimit dhe përthithjen e vitaminave,

• forcimin e sistemit imunitar,

• prodhimin e substancave anti-inflamatore si butirati,

• rregullimin e peshës trupore dhe metabolizmit,

• funksionin e trurit përmes boshtit zorrë–tru.

Rreth 70% e qelizave të imunitetit ndodhen në zorrë. Kjo do të thotë se gjendja e mikrobiomës përcakton në masë të madhe sa mirë mbrohemi nga infeksionet, alergjitë apo sëmundjet kronike.

Kur mikrobioma del nga ekuilibri

Ekuilibri mes baktereve “të mira” dhe atyre potencialisht të dëmshme quhet eubiozë. Kur ky balancë prishet shfaqet disbioza, e cila lidhet me shumë probleme shëndetësore:

• fryrje, kapsllëk, diarre, zorrë e irrituar

• refluks, gastrit, probleme me tretjen

• mbipeshë, rezistencë ndaj insulinës, diabet

• sëmundje autoimune dhe inflamatore

• lodhje kronike, ankth, pagjumësi

• probleme të lëkurës si akne, dermatit, rosacea.

Faktorë si antibiotikët e shpeshtë, stresi, ushqimi i varfër në fibra, sheqeri i tepërt, alkooli dhe mungesa e aktivitetit fizik janë armiqtë kryesorë të mikrobiomës.

Mikrobioma dhe truri – një lidhje e drejtpërdrejtë

Zorra dhe truri komunikojnë vazhdimisht përmes nervit vagus dhe substancave kimike që prodhojnë bakteret. Rreth 90% e serotoninës – hormoni i humorit të mirë – prodhohet në zorrë. Prandaj sot flitet për “trurin e dytë” dhe po shtohen provat që disbioza ndikon në ankth, depresion, vështirësi përqendrimi dhe madje në sëmundje neurodegjenerative.

Pse është i rëndësishëm testimi i mikrobiomës?

Çdo njeri ka një mikrobiomë unike, si shenjë gishti. Dieta që i bën mirë një personi mund të mos funksionojë për një tjetër.
Testimi i mikrobiomës lejon:

1. Identifikimin e baktereve mbrojtëse dhe atyre inflamatore

2. Zbulimin e mungesës së prodhuesve të butiratit

3. Vlerësimin e rrezikut për inflamacion intestinal

4. Ndërtimin e një regjimi ushqimor të personalizuar

5. Zgjedhjen e saktë të probiotikëve dhe prebiotikëve.

Kjo qasje e mjekësisë së personalizuar ndihmon në trajtimin më efektiv të kapsllëkut kronik, IBS, obezitetit, intolerancave ushqimore dhe shumë gjendjeve të tjera.

Si ta mbrojmë mikrobiomën në jetën e përditshme?

• Konsum i përditshëm i fibrave: perime, bishtajore, drithëra integrale

• Ushqime të fermentuara: kos natyral, kefir, lakër turshi

• Reduktim i sheqerit dhe ushqimeve ultra-të përpunuara

• Përdorim i kujdesshëm i antibiotikëve

• Aktivitet fizik dhe menaxhim i stresit

• Gjumi cilësor.

Shëndeti i zorrës është themeli i shëndetit të gjithë organizmit. Të kujdesesh për mikrobiomën do të thotë të investosh në imunitet më të fortë, energji më të mirë, peshë të qëndrueshme dhe tru më të qetë. Testimi i mikrobiomës po kthehet në një mjet kyç diagnostik, që na lejon të kalojmë nga këshillat e përgjithshme te terapia e personalizuar për çdo pacient. Kryej mikrobiomën çdo ditë pranë FitHealth Clinic Tiranë dhe FitHealth Clinic Vlorë.